ضوابط قانونی نظارت بر صدور پروانه نمایش

پروانه نمایش فیلم چگونه صادر می‌شود و در چه شرایطی ممکن است لغو گردد؟ چه تخلفاتی می‌تواند منجر به توقیف نمایش یک فیلم شود؟ شرایط و ضوابط قانونی صدور پروانه نمایش چیست؟ هیأت نظارت بر نمایش فیلم از چه اشخاص و مقاماتی تشکیل شده است؟ در صورت رد درخواست صدور پروانه نمایش، اعتراض به تصمیم مراجع ذی‌صلاح از چه طریقی امکان‌پذیر است؟
اگر به دنبال پاسخ دقیق و مستند به این پرسش‌ها هستید یا در زمینه اخذ پروانه نمایش، رفع موانع قانونی، اعتراض به تصمیمات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دعاوی مرتبط با حقوق هنرمندان و فیلم‌سازان نیاز به مشاوره حقوقی دارید، مؤسسه حقوقی امین عدالت کبریا در کنار شماست.

ما با بهره‌گیری از تجربه تخصصی در حوزه حقوق هنر، سینما و رسانه، از حقوق هنرمندان، تهیه‌کنندگان، کارگردانان و فعالان صنعت فیلم دفاع کرده و در تمامی مراحل حقوقی همراه شما خواهیم بود.

تعریف فیلم مطابق قانون 

مطابق ماده ۱ آیین‌نامه نظارت بر نمایش فیلم، اسلاید، ویدئو و صدور پروانه نمایش، منظور از «فیلم» هرگونه فیلم، نوار ویدئویی یا اسلایدی است که در قالب‌های کوتاه، نیمه‌بلند یا بلند تولید می‌شود. این آثار ممکن است دارای محتوای داستانی، مستند، آموزشی یا سایر موضوعات مجاز باشند.

با توجه به مقررات حاکم بر تولید و نمایش آثار سمعی و بصری، آگاهی از الزامات قانونی پیش از آغاز فرآیند تولید، اهمیت ویژه‌ای دارد. ازاین‌رو، بهره‌مندی از مشاوره یک وکیل متخصص هنرمندان و سینما می‌تواند از بروز مشکلاتی همچون عدم صدور پروانه نمایش، توقیف اثر یا سایر موانع حقوقی جلوگیری کند.

مؤسسه حقوقی امین عدالت کبریا با تجربه تخصصی در حوزه حقوق هنرمندان، آماده ارائه مشاوره و همراهی حقوقی به تهیه‌کنندگان، کارگردانان، فیلم‌سازان و سایر فعالان صنعت سینما در تمامی مراحل تولید، اخذ مجوز و نمایش آثار است.

الزام به اخذ پروانه نمایش فیلم و امثال آن

پروانه نمایش چیست؟ پروانه نمایش در واقع، اجازه عرضه عمومی اثر پس از تولید است. که توسط شورای مربوطه اصدار می یابد.

وفق ماده 2 آیین نامه مذکور، کلیه فیلم ها و نوارهای ویدیو که قرار است در سالنهای عمومی یا سینماها به معرض نمایش گزارده شوند، باید دارای پروانه نمایش فیلم باشند. لذا در صورت بروز تخلف، مطابق درخواست وزارت ارشاد یا ادارات تابعه آن در شهرستان ها، از اجرای نمایش توسط نیروی انتظامی جلوگیری صورت میپذیرد. حال در ادامه به توضیح درخصوص نحوه بروز این تخلف و نحوه رفع توقیف از فیلم میپردازیم. با بهترین وکیل هنرمندان و مدافع حقوق فیلمسازان در ایران همراه باشید.

نمایش چه فیلم هایی ممنوع است؟

وکیل متخصص هنرمندان و فیلمسازان میگوید: نمایش دادن و نشان دادن و اکران کردن هرگونه فیلم در سینماها یا سالنهای عمومی و عرضه و فروش آنها در بازار که دربردارنده موارد زیر باشد، ممنوع است:

• فیلم با محتوای سست کردن اصل توحید و اصول و فروع دین اسلام یا توهین به مقدسات.
• فیلم با محتوای هتک حرمت دین اسلام و مقدسات این دین و سایر ادیان شناخته شده در قانون اساسی.
• فیلم با موضوع استهزا یا مسخره کردن قوم یا نژاد خاص و تحریک قومیت ها.
• فیلم با موضوع اشاعه فساد و فحشا و مخدوش نمودن ارزش والای انسانی.
• فیلم با موضوع ترغیب به اعتیادهای مضر و راه های کسب درآمد از طریق آن مانند قاچاق.
• فیلم با داشتن صحنه هایی از جزییات یک جنایت مانند قتل و شکنجه.
• قلب نمودن تاریخ و تحریف آن.
• فیلم دارای تصاویر یا اصوات نابهنجار که سلامت تماشاگر را به خطر و انحطاط بکشاند.
• فیلم با مضمون ارزش تکنیکی و هنری بسیار پایین که موجب از بین رفتن ذوق و سلیقه تماشاگران باشد.

نکته: تشخیص مواردی از قبیل رعایت توحید و اصول دین و اجتناب از توهین به مقدسات، بر عهده شخص روحانی است که، عضو شورای بازبینی میباشد.

نهادهایی که حق توقیف فیلم را دارند؟

• چه مراجعی میتوانند مانع از نمایش فیلم شوند؟
• آیا امکان رفع توقیف وجود دارد؟

بر اساس آیین‌نامه نظارت بر نمایش فیلم، حتی صدور پروانه نمایش نیز همواره به معنای تضمین اکران فیلم نیست. در مواردی که ضرورت‌های سیاسی، فرهنگی یا مصالح عمومی ایجاب کند، معاونت امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌تواند از نمایش یا اکران فیلمی که دارای پروانه نمایش است، به‌طور موقت جلوگیری کند. در صورتی که پس از رفع موانع، امکان نمایش اثر فراهم شود، پروانه نمایش مجدداً قابلیت اجرا یافته و اجازه اکران صادر خواهد شد.

همچنین، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا) بنا به درخواست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا ادارات تابعه آن در استان‌ها و شهرستان‌ها، اختیار جلوگیری از نمایش یا اکران فیلم را خواهد داشت.

از سوی دیگر، شورای صدور پروانه نمایش پس از بازبینی اثر توسط اعضای هیأت نظارت، ممکن است به این نتیجه برسد که شرایط قانونی برای صدور پروانه نمایش وجود ندارد و با صدور آن مخالفت کند. در چنین مواردی، آگاهی از مبانی تصمیم هیأت نظارت و شیوه قانونی اعتراض به این تصمیم، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

در ادامه، اعضای هیأت نظارت بر نمایش فیلم، وظایف و اختیارات آن و همچنین نحوه اعتراض به تصمیم مبنی بر عدم صدور پروانه نمایش را به‌طور کامل بررسی خواهیم کرد. همراه ما باشید.

هیات بازبینی و اعضای آن جهت صدور پروانه نمایش

مطابق ماده 6 آیین نامه مزبور، جهت بررسی و اظهارنظر در مورد نمایش هرگونه فیلم سینمایی و صدور پروانه نمایش فیلم یا همان اکران فیلم، هیاتی متشکل از حداقل 5 نفر و حداکثر 9 نفر تشکیل میگردد. خوب است بدانید در صورت عدم حضور هر یک از اعضای شورای نظارت بر صدور پروانه نمایش فیلم، هر یک از اعضای شورای مذکور به عنوان عضو علی البدل انجام وظیفه میکند. اشخاص مذکور شامل:

1) یک نفر روحانی آشنا به مسایل هنری جهت اظهار نظر در مورد صدور پروانه نمایش فیلم.
2) سه نفر دارای بینش سیاسی، اجتماعی اسلامی و آشنا به مسایل فیلم و سینما برای اجازه اکران فیلم.
3) یک نفر کارشناس امور فیلم و سینمای داخلی و خارجی جهت اظهارنظر برای صادر کردن پروانه نمایش فیلم.

• نکته: همچنین یک نفر از اداره کل نظارت و نمایش فیلم، بدون اینکه حق رای داشته باشد، سمت دبیری شورا را متحمل میشود.

حذف سکانس یا تغییر در فیلم

در صورت حذف سکانس یا ایجاد تغییر در فیلم، چگونه میتوان پروانه نمایش دریافت نمود؟ اگر فیلم برای اجازه اکران در سینماها یا دریافت پروانه نمایش، نیازمند حذف یک یا چند سکانس باشد، یا مستلزم تغییر در فیلم یا فیلمنامه یا صحنه هایی از فیلم باشد، اگر این تغییرات به بدنه فیلم آسیب وارد نکند، یعنی لطمه ای به محتوا و تکنیک فیلم وارد نسازد، فیلم مورد تقاضای صدور پروانه نمایش، پس از اصلاح قسمت های مورد نظر و بازبینی مجدد شورای نظارت و اخذ تایید ایشان، موفق به دریافت پروانه نمایش میشود. موسسه حقوقی امین عدالت کبریا پیش رو در ارایه خدمات حقوقی به نحو تخصصی میباشد.

اعتراض به مردود بودن فیلم جهت نمایش و اکران

چنانچه، فیلم موفق به اخذ پروانه نمایش و اکران نشود، و متقاضی آن، نسبت به نظر هیات نظارت معترض باشد، میتواند تقاضای بازبینی مجدد را از هیات عالی نظارت داشته باشد. در اینصورت شورای عالی نظارت تشکیل میشود. به همین جهت، دارنده فیلم میتواند پس از انجام اصلاحات، تقاضای بازبینی مجدد در شورای بازبینی را داشته باشد.

اعضای شورای عالی نظارت

اعضای شورای عالی نظارت به پیشنهاد معاون سینمایی سمعی و بصری تعیین و با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد منصوب میشوند. شورای عالی نظارت برای صدور پروانه نمایش فیلم متشکل از اعضای زیر است:

الف) سه نفر کارشناس امور فرهنگی و سینمایی که توسط وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انتخاب میشوند.
ب) دو نفر فیلمساز معتبر که نماینده خانه سینما هستند.
پ) یک نفر نماینده شورای بازبینی.
ت) مدیر کل نظارت و ارزشیابی که ضمن حق رای، سمت دبیر جلسه را نیز بر عهده خواهد داشت.

• نکته: در صورت عدم حضور و غیاب نمایندگان خانه سینما، دو نفر فیلم ساز معتبر به انتخاب معاون امور سینمایی، سمعی و بصری جایگزین خواهند شد.

شورای عالی نظارت میتواند در کلیه احکام صادره از شورای بازبینی، تجدیدنظر نماید. زیرا نسبت به وی، مرجع عالی میباشد. ولیکن نظر شورای عالی نظارت درخصوص صدور پروانه نمایش یا عدم اجازه اکران فیلم، قطعی میباشد. منظور از قطعیت، عدم وجود امکان اعتراض مجدد به این نظر میباشد. زیرا پیش تر یک مرتبه به نظر هیات نظارت بدوی اعتراض صورت پذیرفته است.

مدت زمان اعتبار پروانه نمایش فیلم

مدت زمان اعتبار پروانه نمایش فیلم از تاریخ صدور پروانه، به مدت 2 سال میباشد. امکان تمدید این پروانه وجود دارد. تمدید پروانه نمایش فیلم بدون بازبینی صورت میپذیرد. مگر در مورادی که به تشخیص اداره نظارت و ارزشیابی، نیاز به بازبینی مجدد ضروری باشد.

اگر پس از اینکه پروانه نمایش فیلم یا اجازه اکران فیلم صادر گردید، فیلم به دلیل عدم امکانات فنی، نتواند به نمایش عموم یا اکران در سینماها برسد، و نمایش عمومی آن به تعویق بیفتد، مدت زمان تعویقی به مدت اعتبار 2 ساله پروانه نمایش فیلم اضافه میشود.

فیلم کوتاه اگر به جهت معرفی فیلمهای پروانه دار در سینماها یا سالنهای عمومی به نمایش گذاشته شود، باید دارای مجوز لازم از اداره کل نظارت و نمایش باشد.

تخلف و مجازات شخص خاطی طبق قانون

مطابق ماده 18 آیین نامه فوق الذکر، هر کس بدون اخذ پروانه نمایش فیلم، مبادرت به نمایش فیلم یا اسلاید خود کند، و یا برای اخذ پروانه نمایش به تقلب و فریب متوسل شود، یا از اطلاعات و مدارک موهوم یا مجهول استفاده کند، یا در حین نمایش فیلم، نسبت به الحاق بخش حذفیات بصورت خودسرانه عمل کند، مطابق قانون به عناوین کیفری و مجرمانه مندرج در قانون مجازات اسلامی مانند کلاهبرداری و یا خیانت در امانت محکوم شده و مضاف بر آن در مرحله اول، پروانه نمایش فیلم لغو می‌شود. و در صورت تکرار تخلف، پروانه کسب متقاضی و نمایش دهنده فیلم نیز لغو خواهد شد.

وکیل هنرمندان برای پرونده صدور پروانه نمایش

شما میتوانید اخذ مجوز و انجام مراحل مربوط به اخذ پروانه نمایش فیلم خود را به همراهی یک وکیل متخصص و صبور (چه وکیل خانم و چه وکیل آقا به صلاحدید شما در موسسه امین عدالت) به انجام برسانید. وکیل با تنظیم وکالتنامه از شخص ذی سمت و ذی صلاح، موکل را در طی نمودن مراحل مختلف وف الاشاره و انجام اعتراضات لازمه همراهی میکند. پیگیری پرونده تشکیل شده در شورای نظارت بدوی و شورای عالی نظارت توسط وکیل پایه یک دادگستری صورت میپذیرد. هم اکنون برای کسب اطلاعات بیشتر با موسسه حقوقی امین عدالت در تهران تماس بگیرید.

خاطر نشان می گردد: موسسه حقوقی امین عدالت در تهران متشکل از وکلای پایه یک دادگستری میباشد. وکالت به نحو تخصصی، انتخاب وکلای ماست. هر وکیل شخصا بنا بر دانش، تخصص، مهارت و علاقه خود انتخاب کرده است که در یک یا چند زمینه به نحو تخصصی وکالت نماید. وکالت در پرونده های مربوط به حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان مانند فیلمسازان و صاحبان اثر، یکی از زمینه های تخصصی وکالت در این خصوص میباشد. همکاری با موسسه حقوقی امین عدالت، همواره موجب کسب رضایت موکلین بوده است.